Lęk, depresja, drażliwość, apatia czy pobudzenie często towarzyszą demencji, w tym Choroba Alzheimera. Występują nawet u 90 procent pacjentów na różnych etapach choroby. Najnowsze badania pokazują jednak coś bardzo ważnego – takie objawy mogą pojawić się na długo przed oficjalną diagnozą.
Naukowcy z Karolinska Institutet oraz Uniwersytet w Perugii przeanalizowali zachowanie osób starszych i odkryli wyraźne wzorce objawów neuropsychiatrycznych. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie Alzheimer’s & Dementia.
Badacze zauważyli, że zmiany w zachowaniu często pojawiają się wtedy, gdy senior zaczyna odczuwać pogorszenie pamięci lub myślenia, nawet jeśli standardowe testy nie wykazują jeszcze problemów.
Zmiany w mózgu zaczynają się dużo wcześniej
Specjaliści podkreślają, że procesy prowadzące do chorób neurodegeneracyjnych mogą rozpocząć się nawet 10–20 lat przed pierwszą diagnozą. Wczesne rozpoznanie objawów może więc znacząco przyspieszyć diagnostykę i poprawić jakość leczenia.
W badaniu wzięło udział 1234 osób w wieku 65 lat i więcej, które zgłosiły się do kliniki leczenia zaburzeń pamięci w Perugia. Objawy oceniano na podstawie szczegółowego wywiadu klinicznego.
Wyniki pokazały, że aż 42 procent uczestników, którzy nie mieli jeszcze zdiagnozowanej demencji, wykazywało objawy takie jak lęk, depresja czy apatia.
Cztery wzorce objawów
Naukowcy wyróżnili cztery charakterystyczne profile objawów neuropsychiatrycznych:
- brak lub bardzo niewielkie objawy,
- połączenie depresji, apatii i lęku,
- profil z dominującą depresją i lękiem,
- wzorzec zdominowany przez urojenia, pobudzenie i drażliwość.
Wskazówka dla lekarzy i rodzin
Zdaniem badaczy obserwacja takich zmian w zachowaniu może pomóc wcześniej rozpoznać osoby zagrożone chorobą.
– Nasze wyniki pokazują, że objawy neuropsychiatryczne — istotny wymiar zdrowia mózgu — mogą pojawić się wcześnie. I nie są jedynie czymś, co wyłania się w momencie pełnoobjawowej demencji – mówi Anna Marseglia, jedna z autorek badania. – Może to dać nam cenne wskazówki dotyczące tego, kto znajduje się w grupie wyższego ryzyka rozwoju choroby. Ponadto nasze badanie sugeruje, że określone grupy objawów współwystępują z uleczalnymi problemami zdrowotnymi. To stwarza możliwości dla strategii profilaktycznych i wcześniejszego wsparcia.
Kolejny etap badań
Naukowcy planują teraz dalszą obserwację uczestników badania. Chcą sprawdzić, jak na rozwój choroby wpływają m.in. poziom lipidów i glukozy, zaburzenia pracy tarczycy oraz niedowaga.
Badacze zamierzają również powiązać zmiany w zachowaniu z wynikami badań neuroobrazowych oraz biomarkerami choroby Alzheimera. Dzięki temu łatwiej będzie zrozumieć mechanizmy, które stoją za wczesnymi objawami demencji.
Odkrycie daje nadzieję na szybsze wykrywanie chorób neurodegeneracyjnych. W przyszłości może pomóc lekarzom reagować znacznie wcześniej i skuteczniej wspierać osoby starsze.
Źródło: portal.abczdrowie.pl
